Kartal Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi

Çocuğunuzun konuşması akranlarından geride mi? Okumakta, yazmakta, dikkatini toplamakta mı zorlanıyor? Yoksa yıllardır duyduğunuz “bekleyin, açılır” cümlesinden yorulup bu sayfaya mı geldiniz?

DKA Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi, Kartal Yakacık’ta hizmet veren, Millî Eğitim Bakanlığı mevzuatına uygun olarak ruhsatlandırılmış resmî bir kurumdur. Dil ve konuşma terapisi, özel öğrenme güçlüğü, duyu bütünleme, fizyoterapi ve zihinsel–bedensel gelişim alanlarında çalışıyoruz. Ailelerimizin büyük çoğunluğu bu eğitimi devlet desteğiyle, tek kuruş ödemeden alıyor.

Bu sayfada size bir şey satmaya çalışmayacağız. Önce sürecin gerçekte nasıl işlediğini, hakkınız olan ücretsiz eğitimi nasıl alacağınızı ve bir merkez seçerken nelere bakmanız gerektiğini anlatacağız. Kararı ondan sonra verirsiniz.

Ücretsiz destek eğitimi: süreç tam olarak nasıl işliyor?

Türkiye’de özel gereksinimi olan bireylerin destek eğitim ücreti devlet tarafından karşılanır. Bunun için gereken tek belge, Rehberlik ve Araştırma Merkezi (RAM) bünyesindeki Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu tarafından düzenlenen rapordur. Yol haritası şöyledir:

1. Sağlık kuruluşu aşaması. Devlet hastanesinden çocuğunuzun durumunu belgeleyen rapor alınır. 18 yaş altı için genellikle ÇÖZGER (Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu) düzenlenir. Hangi bölüme (çocuk nörolojisi, çocuk psikiyatrisi, KBB, fizik tedavi) gitmeniz gerektiği tanıya göre değişir — bu adımda en çok zaman kaybedilir, bu yüzden aramanızı öneriyoruz.
2. RAM başvurusu. Raporunuzla ikamet ettiğiniz ilçenin RAM’ına randevu alırsınız. Kartal’da oturan aileler Kartal RAM’a başvurur.
3. Değerlendirme. Kurul çocuğunuzu değerlendirir ve hangi destek eğitim modülünden (dil ve konuşma, özel öğrenme güçlüğü, zihinsel engelli bireyler, bedensel engelli bireyler, otizm vb.) kaç saat yararlanacağını yazar.
4. Merkez seçimi ve kayıt. Raporunuzla dilediğiniz ruhsatlı merkeze kaydolursunuz. Merkezi seçme hakkı tamamen sizindir; kimse sizi belirli bir kuruma yönlendiremez.

Raporunuzun durumunu e-Devlet üzerinden her zaman sorgulayabilir, barkodlu bir kopyasını oluşturabilirsiniz. Süreci daha ayrıntılı okumak isterseniz ücretsiz özel eğitim ve rapor süreci rehberimize göz atın.

Bir ders saati 60 dakikadır — ve son 10 dakikası sizin hakkınız

Pek çok aile bunu bilmiyor. Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği’ne göre bireysel ve grup eğitiminin süresi 60 dakikadır; bu sürenin 40 dakikası ders uygulaması, 10 dakikası dinlenme ve ortam hazırlığı, 10 dakikası ise ailenin bilgilendirilmesi içindir.

Yani her seans sonunda uzmanın sizinle konuşması bir nezaket değil, yönetmelikle güvence altına alınmış bir haktır. Çocuğunuzu kapıdan alıp “iyiydi, görüşürüz” diyen bir merkez, size ait olan 10 dakikayı vermiyor demektir. DKA’da bu 10 dakikayı ciddiye alıyoruz: o hafta ne çalışıldığını, evde neyi nasıl tekrar edeceğinizi ve neyi henüz beklememeniz gerektiğini konuşuyoruz.

Aynı yönetmelik uyarınca destek eğitimi ayda en az sekiz ders saati bireysel ve/veya dört ders saati grup eğitimi olarak uygulanır. Çocuğunuzun raporunda yazan modül, bu saatlerin nasıl dağılacağını belirler.

Hizmet alanlarımız

Her başlık, o alanı ayrıntılı anlattığımız sayfaya gider:

• Dil ve Konuşma Terapisi — gecikmiş dil ve konuşma, artikülasyon (R, S, Ş sesleri), kekemelik, sesletim bozuklukları, işitme kaybına bağlı konuşma gelişimi.
• Özel Öğrenme Güçlüğü ve Disleksi Eğitimi — okuma, yazma, matematik becerilerinde akranlarından belirgin biçimde geride kalan çocuklar için yapılandırılmış programlar.
• Duyu Bütünleme ve Ergoterapi — dokunmaya, sese, harekete aşırı ya da yetersiz tepki veren; sakarlık, denge ve koordinasyon güçlüğü yaşayan çocuklar.
• Fizyoterapi ve Bedensel Gelişim — kaba motor becerilerde gecikme, duruş ve hareket kısıtlılıkları, bedensel engelli bireyler için destek programı.
• Zihinsel Gelişim ve Otizm Destek Programı — bireyin kendi başlangıç noktasından ilerlediği, davranış ve iletişim odaklı bireysel eğitim.
• Okula Hazırlık ve Akademik Destek — ilkokula başlayacak ya da sınıf düzeyini yakalamakta zorlanan öğrenciler için okuma-yazma ve matematik destek çalışmaları.
• Aile Eğitimi ve Danışmanlık — kazanımın merkezde değil, evde kalıcı hale geldiğine inanıyoruz.

Çocuğunuz bize geldiğinde ilk üç hafta ne oluyor?

Bir merkezin iyi olup olmadığını, ilk ay ne yaptığına bakarak anlarsınız.

Birinci hafta — tanışma ve değerlendirme. Çocuğunuzu çalıştırmadan önce tanımamız gerekir. Standart testler ve yapılandırılmış gözlemle dil, bilişsel, motor ve duyusal profilini çıkarırız. Sizinle uzun bir görüşme yaparız: doğum öyküsü, ilk kelimeler, uyku, beslenme, okuldaki durum. Bu görüşme dosya doldurmak için değil, size soracak doğru soruları bulmak içindir.

İkinci hafta — hedeflerin yazılması. Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP) hazırlanır. Burada kritik olan şudur: hedefler ölçülebilir olmalıdır. “Konuşması gelişecek” bir hedef değildir. “Sekiz hafta sonunda iki kelimelik istek cümlelerini kendiliğinden kuracak” bir hedeftir. Hedefleri sizinle birlikte okuyoruz.

Üçüncü hafta — uygulama ve eve taşıma. Program başlar, ancak asıl işin merkezde değil evde olduğunu biliyoruz. Haftalık olarak size evde ne yapacağınızı gösteriyoruz. Bir çocuk haftada 2 saat bizimle, 166 saat sizinle. O 166 saati çalışır hale getirmeden sonuç almak mümkün değil.

İnterdisipliner çalışıyoruz. Aynı çocukla ilgilenen dil ve konuşma terapisti, ergoterapist, fizyoterapist ve özel eğitim öğretmeni birbirinden habersiz çalışmaz; düzenli olarak bir araya gelip aynı hedefe farklı kapılardan yüklenir.

Hangi durumlarda bir uzmana danışmak gerekir?

Aşağıdakilerden biri size tanıdık geliyorsa, beklemek yerine değerlendirme yaptırmak en doğrusudur. Erken müdahale, özel eğitimde sonucu belirleyen tek en güçlü etkendir.

• 18 aylıkken anlamlı kelime kullanmıyor, 2 yaşında iki kelimeyi birleştirmiyor
• Konuşuyor ama aile dışındaki kişiler onu anlamıyor
• Adı söylendiğinde bakmıyor, göz teması kurmakta zorlanıyor
• Belirli sesleri (R, S, Ş, K) yaşına rağmen çıkaramıyor ya da kekeliyor
• Okumayı söktü ama hâlâ heceliyor, okuduğunu anlamıyor, harf karıştırıyor
• Matematikte dört işlemde akranlarının belirgin biçimde gerisinde
• Dikkatini toplayamıyor, yerinde duramıyor, yönergeyi takip edemiyor
• Kalabalıkta, gürültüde ya da belirli dokularda aşırı tepki veriyor
• Yürüme, koşma, denge ve el becerilerinde akranlarından geride
• Elinizde bir rapor var ama hangi eğitimi alması gerektiğini anlamıyorsunuz

Bunların hiçbiri tek başına tanı değildir. Bir çocuğun geç konuşması da, sakar olması da tek başına bir bozukluğa işaret etmez. Doğru olan, tahmin yürütmek yerine değerlendirme yaptırmaktır. Sonuç “her şey yolunda” çıkarsa bu da değerli bir bilgidir ve bunu söylemekten çekinmeyiz.

Merkezimiz ve ekibimiz

Kartal Yakacık’taki merkezimizde 200 m² kapalı eğitim alanı ve 300 m² açık alan bulunuyor. Duyu bütünleme odası, bireysel terapi odaları, grup çalışma alanı ve fizyoterapi ünitesi ayrı ayrı düzenlenmiştir.

Kadromuzda dil ve konuşma terapistleri, ergoterapistler, fizyoterapistler, özel eğitim öğretmenleri, psikologlar, çocuk gelişim uzmanları ve okul öncesi öğretmenleri görev yapıyor.

Merkezimizin kurucusu Mehmet Ongun, 23 yıllık dil ve konuşma terapisti ve özel eğitim uzmanıdır. Türkiye genelinde 100’ün üzerinde eğitim semineri vermiş; özel gereksinimli bireyler için Türkiye’de bir ilk olan eğitim materyalleri ve kitap setleri hazırlamıştır. Kullandığımız materyallerin bir bölümünü kendimiz üretiyoruz — çünkü ihtiyaç duyduğumuz aracı çoğu zaman hazır bulamadık. Hakkımızda sayfamızdan ayrıntılı bilgi alabilirsiniz.

Hangi bölgelerden aileler geliyor?

Merkezimiz Kartal Yakacık’ta, E-5 ve Kartal metro hattına yakın bir konumdadır. Kartal’ın yanı sıra Yakacık, Soğanlık, Uğur Mumcu, Cevizli, Maltepe, Pendik, Kaynarca, Samandıra, Sancaktepe ve Sultanbeyli‘den düzenli olarak ailelerimiz geliyor. Raporunuzda belirtilen kurumun ilçesi ile ikametgâhınızın aynı ilçe olması zorunlu değildir; merkezinizi serbestçe seçebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Gerçekten hiç ücret ödemeyecek miyim?

Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu raporunuz varsa, raporda belirtilen destek eğitim saatleri için devlet ödemesi yapılır ve sizden ücret talep edilmez. Rapor dışında ek seans talep ederseniz bu ücretlendirilir ve tutarı baştan yazılı olarak bilirsiniz.

Raporum yok, yine de gelebilir miyim?

Evet. Raporu olmayan aileler için de değerlendirme yapıyoruz ve rapor sürecinde size yol gösteriyoruz. Hangi hastaneye, hangi bölüme gideceğinizi bilmek çoğu ailenin aylarını kurtarıyor.

Çocuğum ne kadar sürede ilerler?

Dürüst cevap: değişir. Yaş, tanı, başlangıç düzeyi ve evdeki tekrarın sürekliliği sonucu belirler. Size kesin bir süre söyleyen kurumdan uzak durun. Bizim yaptığımız, sekiz haftalık ölçülebilir hedefler koyup bunları düzenli olarak sizinle birlikte gözden geçirmektir.

Servis imkânı var mı?

Servis ve ulaşım imkânlarımız hakkında güncel bilgi için lütfen bizi arayın; kontenjan ve güzergâh dönem dönem değişiyor.

Kardeşim/çocuğum yetişkin, yine de yararlanabilir mi?

Destek eğitimi yalnızca çocuklara özgü değildir. Yetişkin bireyler için de rapora bağlı destek eğitim modülleri bulunmaktadır.

Seansları kaçırırsam ne olur?

Telafi kuralları yönetmelikle belirlenmiştir. Kayıt sırasında devamsızlık ve telafi koşullarını sizinle yazılı olarak paylaşıyoruz — sonradan sürpriz yaşamamanız için.

Online destek veriyor musunuz?

Yurt içinden ve yurt dışından ailelere online danışmanlık ve aile eğitimi veriyoruz. Ancak rapora bağlı ücretsiz destek eğitimi, mevzuat gereği merkezde yüz yüze yapılır.

Bir sonraki adım

Çocuğunuzla ilgili içinizde bir soru işareti varsa, onu bir yıl daha taşımayın. Bir telefon görüşmesi size hiçbir şeye mal olmaz; ama erken başlanan bir eğitim, çocuğunuzun önündeki yılları değiştirir.

Formu doldurun, aynı gün içinde biz sizi arayalım.